Natura
Ten artykuł przeczytasz w 5 minuty
Wygląda na to, że coraz mniej osób wie, jak prawidłowo przygotować ognisko. Postanowiliśmy poprosić o wskazówki eksperta survivalowego i organizatora kursów Mattiasa Norberga wyszkolonego w Szwedzkim Stowarzyszeniu Survivalowym.
1. Jak rozpalić ognisko, kiedy drzewo jest mokre? Pogrupuj drzewo według wielkości – od drobnych gałązek do grubszych belek. Drewno twardzielowe sosen zapali się nawet podczas deszczu. Czasem daje się przepołowić cały pniak twardzieli i zapalić jego części. Możesz też zacząć ognisko od twardzieli, a kiedy dobrze się rozpali, dodać inne kawałki drzewa.
Kiedy pada deszcz i wszystko jest wilgotne, włóż do paleniska sporo drzewa, aby wysuszyło się pod wpływem ognia. Zadbaj o pozostawienie odpowiedniej przestrzeni między kawałkami drzewa — aby się zapaliło, potrzebny jest dopływ tlenu. Kora schnie szybko i pali się nawet przy niesprzyjającej pogodzie, dlatego świetnie nadaje się na rozpałkę. Jeśli masz siekierę, możesz odrąbać kawałki z większych martwych drzew, które jeszcze stoją. Materiał ze środka będzie suchy, nawet podczas deszczu. Aby dostać się do suchej twardzieli, użyj siekiery. Wykorzystanie tzw. „pukli” jest dobrym sposobem radzenia sobie z mokrym drzewem. Wykonaj kilka, strugając kawałki drzewa nożem, i wykorzystaj je jako rozpałkę. Na środku rozpal suche drzewo, a kiedy uzyskasz solidną podstawę, dodaj inne kawałki i osuszaj mokre gałęzie i belki, kładąc je przy ognisku.
Kiedy pada deszcz i wszystko jest wilgotne, włóż do paleniska sporo drzewa, aby wysuszyło się pod wpływem ognia. Zadbaj o pozostawienie odpowiedniej przestrzeni między kawałkami drzewa — aby się zapaliło, potrzebny jest dopływ tlenu. Kora schnie szybko i pali się nawet przy niesprzyjającej pogodzie, dlatego świetnie nadaje się na rozpałkę. Jeśli masz siekierę, możesz odrąbać kawałki z większych martwych drzew, które jeszcze stoją. Materiał ze środka będzie suchy, nawet podczas deszczu. Aby dostać się do suchej twardzieli, użyj siekiery. Wykorzystanie tzw. „pukli” jest dobrym sposobem radzenia sobie z mokrym drzewem. Wykonaj kilka, strugając kawałki drzewa nożem, i wykorzystaj je jako rozpałkę. Na środku rozpal suche drzewo, a kiedy uzyskasz solidną podstawę, dodaj inne kawałki i osuszaj mokre gałęzie i belki, kładąc je przy ognisku.
Wskazówka: Rozpal duży kawałek drzewa pokryty sporą ilością żywicy. Będzie się długo palić, a szanse na rozniecenie ognia przez rozpałkę wzrosną.
2. Jak przygotować ognisko służące do gotowania? Ja wolę gotować na żarze, nie na otwartym ogniu. W tym celu lepiej jest spalić twardsze drewniane paliki (o większej gęstości) – świetnie sprawdza się drzewo dębu, buku, a nawet brzozy, pozyskasz z niego dużą ilość żaru.
Aby uzyskać grubą warstwę żaru, możesz rozpalić ognisko w dowolnej formie, ale najlepsze będzie połączenie gałązek i kawałków drzewa ułożonych w kształt stożka z większymi belami ułożonymi jak domek z bali. Sprawdzi się również tzw. ognisko odwrócone z największymi kawałkami na samym dole. Patelnię lub garnek możesz potem umieścić bezpośrednio na żarze lub zawiesić nad nim – oba sposoby dobrze się sprawdzają.
Aby uzyskać grubą warstwę żaru, możesz rozpalić ognisko w dowolnej formie, ale najlepsze będzie połączenie gałązek i kawałków drzewa ułożonych w kształt stożka z większymi belami ułożonymi jak domek z bali. Sprawdzi się również tzw. ognisko odwrócone z największymi kawałkami na samym dole. Patelnię lub garnek możesz potem umieścić bezpośrednio na żarze lub zawiesić nad nim – oba sposoby dobrze się sprawdzają.
3. Jakiego materiału najlepiej użyć jako rozpałki? Jeśli dostępny materiał jest całkowicie suchy, jego rodzaj nie ma większego znaczenia. Jednak niezależnie od pogody suche drzewo zawsze możesz pozyskać ze środka obumarłych pni drzew, które jeszcze stoją. Wykonaj z niego strużyny. Idealnie sprawdzą się jako rozpałka.
Potem możesz użyć suchej kory, trzciny lub traw, na przykład mozgi kanaryjskiej. Wszystkie te gatunki rosną jak trzcina, a potem bardzo szybko schną na wietrze. Do łączenia z innymi materiałami dobrze sprawdza się też suche zbutwiałe drewno.
Potem możesz użyć suchej kory, trzciny lub traw, na przykład mozgi kanaryjskiej. Wszystkie te gatunki rosną jak trzcina, a potem bardzo szybko schną na wietrze. Do łączenia z innymi materiałami dobrze sprawdza się też suche zbutwiałe drewno.
4. Czy możesz doradzić, jak prawidłowo wykonać „pukle”? Dobrą metodą strugania pukli jest ustawienie ostrza noża w kierunku od siebie i przesuwanie go w dół krótkimi ruchami, strugając niemal pod takim samym kątem jak kąt patyka. Pamiętaj, aby zatrzymać ruch przed dotarciem do końca patyka – dzięki temu strużyna się nie oderwie. Wszystko sprowadza się do kąta nachylenia noża w stosunku do patyka. Struganie patyków dobrze jest poćwiczyć, zanim naprawdę będzie potrzebne.
5. Jakie są twoje najskuteczniejsze „sztuczki” na szybkie rozpalanie ogniska? Moim zdaniem nie ma lepszych i gorszych metod rozpalania ogniska. Wszystkie chwyty są dozwolone, byleby udało ci się je rozpalić. Ale oczywiście wiele osób uważa, że korzystanie z materiałów niepochodzących bezpośrednio z natury to oszustwo. Do przykładów należą waciki nasączone wazeliną, kawałki opon rowerowych, papier zamoczony w parafinie, domowe świece itp. Wszystkie te akcesoria zwiększają szanse na powodzenie przy rozpalaniu ogniska.
6. Jak uzyskać deszcz iskier z krzesiwa? Krzesiwo można wykorzystać na wiele sposobów. Trudno opisać to słowami, ale na początek dobre jest energiczne pociągnięcie przez całą długość krzesiwa pod tym samym kątem. Wtedy zawsze pojawią się iskry. Większą precyzję uzyskasz, wykorzystując końcowe 1–2 cm krzesiwa i mocno je odpychając, trzymając kciuk na narzędziu używanym do tarcia krzesiwa.
7. Jakie są trzy najważniejsze zasady przy rozpalaniu ogniska? Trzy najważniejsze zasady to: korzystanie z suchego materiału, uzyskanie odpowiednio wysokiej temperatury i dopływ tlenu. Dotyczy to również dodawania paliwa do ognia. Warto zachować między kawałkami drewna odstępy na szerokość 1–2 palców – wtedy drewno będzie się dobrze palić.
Rozpalając ognisko, zawsze należy pamiętać o odpowiedzialnym zachowaniu i stosowaniu się do wytycznych na danym obszarze. Powyższy tekst zawiera wskazówki, jak rozpalić ognisko w terenie. Poniżej przeczytasz, jak kwestia rozpalania ogniska wygląda w polskich lasach.
Ognisko w lesie w Polsce
W Polsce rozpalenie ogniska w lesie w dowolnie wybranym miejscu jest zakazane. Mówi o tym artykuł 30. Ustawy o lasach, zgodnie z którym w lasach, na terenach śródleśnych, jak również w odległości do 100 m od granicy lasu zabrania się rozniecania ognia poza miejscami wyznaczonymi do tego celu przez właściciela lasu lub nadleśniczego.
Nadleśnictwa wyznaczają jednak stałe miejsca, gdzie wolno rozpalać ogniska. Teren zwykle jest odpowiednio zagospodarowany i przygotowany do rozniecenia ognia – to zwykle punkty biwakowania, obiekty turystyczne i edukacyjne czy stanice turystyczne i harcerskie. Informacje o takich miejscach możesz zdobyć, korzystając ze strony internetowej nadleśnictwa lub po prostu kontaktując się telefonicznie lub osobiście z pracownikami nadleśnictwa. Punkty te są też naniesione na mapy, którymi posługują się osoby monitorujące zagrożenie pożarowe lasu.
Istnieje również możliwość uzyskania czasowego, pisemnego pozwolenia na rozpalenie ogniska. Nadleśniczy wyznacza wtedy konkretne miejsce, a pismo wskazuje osobę odpowiedzialną i sposób zabezpieczenia ogniska. Najczęściej polega to na usunięciu ściółki leśnej i na odsłonięciu pasa gleby wokół ogniska. Dodatkowo można obłożyć palenisko kamieniami, które będą zapobiegały rozsuwaniu się palonego drewna. Nie rozpalamy też ogniska bliżej niż 6 metrów od drzew, a wysokość płomienia nie może przekraczać 2 metrów.
Planując ognisko w terenie, warto pamiętać też o stopniach zagrożenia pożarowego lasu. Przy drugim stopniu zagrożenie jest duże i powinieneś zachować szczególną ostrożność, a w miejscach zwykle do tego przeznaczonych rozpalanie ognisk może być czasowo zabronione. Trzeci stopień oznacza katastrofalne zagrożenie, całkowity zakaz palenia ognisk oraz możliwy zakaz wstępu do lasu. Zawsze powinieneś być wyposażony w sprzęt do natychmiastowego ugaszenia ognia (butelka z wodą, gaśnica) oraz sprawny środek łączności do kontaktu ze strażą pożarna lub służbami leśnymi. Po wypaleniu się ogniska należy je dokładnie zalać wodą i zasypać piaskiem oraz sprawdzić, czy nie ma nadal tlących się kawałków węgla lub drewna.
Opublikowane w
Udostępnij
