Porady
Ten artykuł przeczytasz w 5 minuty
Góry zimą są piękne i pociągające, ale jednocześnie są też bardziej wymagające, nieprzewidywalne i dużo bardziej niebiezpieczne. Przeczytaj, o czym pamiętać podczas zimowych wycieczek w góry, aby były niezapomniane, ale również bezpieczne.
Kochasz góry i spędzanie czasu na łonie natury? Marzy Ci się podziwianie zaśnieżonych szczytów, a może już byłeś zimą w górach, ale czułeś się niepewnie i chcesz dowiedzieć się więcej o zimowej eksploracji gór? Przeczytaj o kilku podstawowych kwestiach, które musisz wziąć pod uwagę, wybierając się zimą w góry.
Zacznij od planowania
Wybierając się w góry zimą, przede wszystkim odpowiednio wcześniej wybierz cel swojej wycieczki. W lecie dzień jest długi, pogoda jest dużo bardziej przewidywalna, a warunki na szlaku pozwalają szybko się przemieszczać. Zimą jest trudniej, warunki są zupełnie inne, a dzień krótki. Planując wyjście nie chodzi jednak tylko o to, żeby wiedzieć jaki szczyt lub przełęcz chce się zdobyć. Usiądź z mapą, przewodnikiem lub komputerem, sprawdź jakie trudności możesz napotkać i ile czasu zajmuje pokonanie trasy. Ustal też godzinę, o której musisz zawrócić, by bezpiecznie zejść z gór przed zmierzchem i przygotuj plan alternatywny, np. skrócenie trasy, jeśli warunki będą trudniejsze, niż oczekiwałeś.
Już kilka dni przed wyjściem sprawdzaj prognozę pogody oraz staraj się gromadzić informacje na temat zagrożenia lawinowego i warunków panujących na szlakach np. odwiedzając strony TOPR i lokalnych grup GOPR. Zastanów się, czy warunki, a także umiejętności twoje i partnerów pozwalają na bezpieczne pokonanie zaplanowanej trasy.
Komunikaty lawinowe to jedne z najważniejszych źródeł informacji na temat warunków panujących na szlakach w wyższych górach, gdzie zagrożenie zejścia lawiny jest realne. Pięciostopniowa skala zagrożenia lawinowe określa poziom zagrożenia ze względu na stabilność pokrywy śnieżnej i prawdopodobieństwo wystąpienia lawiny. W komunikacie lawinowym znajdują się informacje na temat stopnia zagrożenia lawinowego danego dnia, możliwej zmiany poziomu zagrożenia oraz historii tych zmian w ciągu ostatnich dwóch dni. Przedstawia również zalecenia dla ruchu osób. To jak właściwie interpretować komunikat lawinowy i jak odnieść go do planowanej trasy dowiesz się na kursach lawinowych.
Ważne jest, aby nie traktować 1. lub nawet 2. stopnia zagrożenia lawinowego jako warunków bezpiecznych, w których można podjąć większe ryzyko. Wypadki zdarzają się bowiem przy lawinowej jedynce.
Jacek Będkowski
Jacek Będkowski, organizator akcji Kursy Lawinowe PZU, zwraca uwagę na dwie kwestie: "Komunikat lawinowe dotyczy dość dużego obszaru, więc trzeba umieć go odnieść do naszej planowanej trasy, a także wykorzystać przy miejscowej ocenie sytuacji. Ważne też jest, aby nie traktować 1. lub nawet 2. stopnia zagrożenia lawinowego jako warunków bezpiecznych, w których można podjąć większe ryzyko. Wypadki, również te śmiertelne, zdarzają się bowiem przy lawinowej jedynce".
Przygotuj odpowiednią odzież i sprzęt
W kwestii odzieży postaw oczywiście na system warstwowy, a jego poszczególne elementy dobierz do panujących, ale też prognozowanych warunków. Pamiętaj, że Twój organizm będzie jedynym źródłem ciepła w czasie wędrówki. Odpowiednia odzież powinna pomóc utrzymać to ciepło, ale też zapobiegać przegrzaniu i przepoceniu poprzez efektywne odprowadzanie nadmiaru wilgoci w czasie intensywnej aktywności.
Warstwa podstawowa ma za zadanie skutecznie odprowadzić wilgoć z ciała. Dobrze w tej roli sprawdzi się wełna, która jednocześnie utrzymuje ciepło, nawet jeśli jest wilgotna. Warstwa pośrednia ma za zadanie transportować wilgoć z warstwy bazowej, zapewniając jednocześnie izolację. Natomiast warstwa zewnętrzna powinna być odporna na wiatr i wodę, utrzymywać zimno na zewnątrz i ciepło z warstw wewnętrznych w środku. Dodatkowym atutem są zapinane na zamek panele wentylacyjne, które pomagają uwalniać nadmiar ciepła i zarządzać poziomem wilgoci.
Jeśli chodzi o rękawice to dobrze mieć dwie pary: cienką, bardziej poręczną oraz grubszą, cieplejszą i wodoodporną. Podobnie z nakryciem głowy, dobrze mieć kilka opcji, które dopasowujemy do panujących warunków i intensywności wysyłki, od chusty wielofunkcyjnej, przez czapki, cieńsza i cieplejszą, po kominiarkę. Do tego wodoodporne, zaprojektowane z myślą o wędrówkach górskich obuwie, które oprócz wygody powinny pozwolić na bezpieczne poruszanie się w zróżnicowanym terenie.
Zapewnij odpowiednie paliwo organizmowi w postaci kalorycznego prowiantu i termosu z dobrze posłodzonym napojem. Weź jednego batona, kanapkę czy żel więcej niż potrzebujesz. Jeśli wybierasz się na szlaki powyżej tatrzańskich schronisk dołącz do wyposażenia raki i czekan oraz detektor lawinowy, sondę i łopatkę.
Zawsze zakładaj gorszy scenariusz
Niezależnie od doświadczenia bądź przygotowany na gorszy scenariusz. Nie ruszaj w góry w pojedynkę, to partnerzy mogą być jedynymi osobami, które udzielą Ci pomocy lub wezwą ratowników. Daj też znać najbliższym lub komuś w miejscu Twojego zakwaterowanie, jaki jest cel Twojej wędrówki.
Sprawdź czy masz naładowany telefon, rozważ też zabranie powerbanka. Upewnij się, że masz zapisany numer alarmowy TOPR/GOPR (985 lub 601 100 300) albo zainstalowana aplikację RATUNEK, za pomocą której możesz automatycznie przesłać ratownikom współrzędne miejsca, z którego wzywasz pomocy. Będąc poza Polską sprawdź lokalny numer do służb ratunkowych. Nie zapomnij też o ubezpieczeniu, niezależnie od tego, czy jest obowiązkowe, czy nie w danym kraju.
Zabierz ze sobą folię NRC, apteczkę i czołówkę (rozważ zapasowe baterie). Do plecaka zapakuj zapasowe rękawiczki i czapkę, a nawet dodatkową warstwę ocieplającą i dodatkową koszulkę na zmianę. Nawet jeśli Ty nie będziesz potrzebował pomocy, może trzeba będzie pomóc komuś innemu.
Miej respekt do gór i korzystaj z wiedzy bardziej doświadczonych
Nie przeceniaj swoich możliwości, zawsze zakładaj, że warunki mogą być trudniejsze, niż to wynika z ogólnodostępnych informacji. Wyjdź wcześniej, zostaw sobie zapas czasu na powrót. Zawsze staraj się wiedzieć, gdzie jesteś i zabieraj ze sobą mapę, kompas, a także nawigację GPS, które pomogą ci zorientować się w terenie.
Odpowiedni sprzęt to nie wszystko. Trzeba się jeszcze umieć nim posługiwać. Nawet najlepszy ekwipunek nie zastąpi wiedzy i nie będzie w stanie pomóc, jeśli podejmiemy złe decyzje i uparcie będziemy dążyć do celu w niesprzyjających warunkach.
Umiejętność rezygnacji jest jedną z najważniejszych w przypadku działania w górach. Bo to błędne decyzje zaczynają zazwyczaj sekwencję zdarzeń, które kończą się wypadkiem.
Jacek Będkowski
Nie krępuj się pytać o warunki w górach napotkanych przewodników, ratowników czy strażników parku. Ruszając pierwszy raz zimą w góry dobrze jest skorzystać z usług wykwalifikowanego przewodnika, który pomoże Ci się odpowiednio przygotować. Pod jego okiem postawisz pierwsze, bezpieczne kroki na zaśnieżonych szlakach. Jeżeli wybierasz się zimą w góry o charakterze alpejskim - jak np. Tatry, gdzie występuje zagrożenie lawinowe, zacznij od szkolenia lawinowego. Podczas takiego kursu nauczysz się nie tylko jak rozpoznawać zagrożenia i posługiwać się sprzętem, lecz także zdobędziesz wiedzę i umiejętności, które pozwolą Ci się poruszać w górach zimą, a przede wszystkim pozwolą uniknąć wypadku. Jak zauważa Jacek Będkowski "umiejętność rezygnacji jest jedną z najważniejszych w przypadku działania w górach. Bo to błędne decyzje zaczynają zazwyczaj sekwencję zdarzeń, które kończą się wypadkiem".
Góry zimą – i ogólnie spędzanie czasu na łonie przyrody przy niższych temperaturach, mogą być niesamowitą przygodą. Takie wycieczki dają o wiele więcej spokoju i satysfakcji, ale wiążą się z dodatkowymi wyzwaniami, jakie niesie natura. Zima w outdoorze jest wymagająca, ale z odrobiną dodatkowej wiedzy może być niesamowitą przygodą.
Fjällräven Bergtagen i Expedition Series
Opublikowane w
Udostępnij
